585. rocznica nadania Łodzi praw miejskich w Muzeum Historii Miasta Łodzi
Obraz Kokietka namalowany został na zamówienie władz Łodzi w 1973 roku, z okazji 550. rocznicy nadania praw miejskich. Do tej pory eksponowany był w gmachu Wojewódzkiego Urzędu Miasta Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 104. Zastanawiający jest fakt, że na zamieszczonej w 2006 roku w Internecie fotografii obrazu, orzeł na królewskiej chorągwi nie ma korony, chociaż w czasach Jagiellonów miał ją na pewno. Na zdjęciu zobaczyć można coś co mogło być jej fragmentem, ale nad głową orła nie ma nic. Zagadką zdaje się być, czy korona została zamalowana, czy też zasłonięta ramą w czasach PR. Żona Tadeusza Kokietka Zofia, wdowa po artyście twierdzi, że mąż nie zrobiłby takiego błędu, ponieważ malując przykładał dużą wagę do szczegółów historycznych. Nie można wykluczyć, że ktoś zamalował koronę, żeby orzeł wyglądał bardziej socjalistycznie. Obecnie na chorągwi nad głową orła widnieje korona, delikatna i trochę gorzej widoczna niż inne szczegóły. Tajemnica znikającej i powracającej korony pozostaje do rozwiązania (na podstawie tekstu Michała Jagiełły Jagieloński orzeł ze znikającą koroną ).
Krótki rys historyczny
W Polsce dokument jako akt prawny pojawił się około XII wieku. Do wyjątków należy najwcześniejszy polski dokument wystawiony w 1085 roku przez księcia Władysława Hermana.
Do czasu wprowadzenia dokumentu pisanego polskie prawo zwyczajowe opierało się na ustnych świadectwach stwierdzających dany stan rzeczy. Pierwsze znane akta to dokumenty książęce, potem królewskie.
Od połowy XIII wieku zaczęły powstawać zorganizowane kancelarie, które oprócz wystawiania dokumentów monarszych potwierdzały również ważność dokumentów prywatnych. Z upływem czasu zaczęto przyozdabiać je tzw. iluminacjami, czyli ozdobnymi inicjałami z bogatą dekoracją marginalną tekstu. Tego rodzaju dokumenty pojawiły się w Polsce za czasów panowania króla Kazimierza Wielkiego, a rozwój tego typu zdobnictwa przypadł na XV wiek. Nie znamy niestety ani jednego tego typu dokumentu dotyczącego dziejów Łodzi.
Dokumentów bezpośrednio nawiązujących do Łodzi z okresu przed przemysłowego zachowało się bardzo niewiele. Niektóre z nich, zwłaszcza te najdawniejsze, zachowały się jedynie w formie odpisów w tzw. Kopiarzu biskupa Macieja Drzewickiego spisanym w 1517 roku oraz w Księgach ziemskich łęczyckich . Od XV wieku prowadzono w Łodzi księgę miejską, w której najstarszy wpis pochodzi z 1440 roku.
Pierwsza wzmianka, rozpoczynająca udokumentowane dzieje Łodzi, pojawiła się w akcie wydanym 6 września 1332 roku przez księcia łęczycko-dobrzyńskiego Władysława, który uwolnił wsie biskupów włocławskich położone w Ziemi Łęczyckiej, w tym również Łódź, od wszystkich ciężarów prawa książęcego i pozwolił przenieść je na prawo niemieckie lub polskie.
Dopiero w ponad pół wieku później, 10 czerwca 1387 roku pojawił się następny dokument dotyczący Łodzi. Wówczas to biskup włocławski Jan Kropidło przeniósł wieś Łódź oraz wioskę Widzew na prawo niemieckie, czyli średzkie i nadał sołtysowi Januszowi sołectwo w tych dwóch miejscowościach.
Z nadaniem Łodzi praw miejskich wiąże się dokument wystawiony 15 maja 1414 roku we Włocławku przez kapitułę włocławską, mający charakter kontraktu zawieranego pomiędzy właścicielami lokowanej miejscowości, a mieszkańcami i zasadźcą, czyli przyszłym wójtem. Określono w nim ich uposażenie, uprawnienia, powinności i posługi.
Proces nadania praw miejskich zakończył dokument wystawiony 29 lipca 1423 roku w Przedborzu. W akcie tym król Władysław Jagiełło wyraził zgodę na podniesienie wsi Łodzi do rzędu miast, nadał jej prawo magdeburskie, zwolnił jej mieszkańców od jurysdykcji urzędników ziemskich oraz dał im pozwolenie na organizowanie targów w każdą środę i dwóch jarmarków rocznie.
Zawarte w prawie miejskim przywileje handlowe w ciągu następnych stuleci wielokrotnie były potwierdzane i rozszerzane. W 1424 roku i w 1433 roku wydane zostały dla miasta Łodzi tzw. przywileje renowacyjne, a w 1496 roku król Jan Olbracht wydał dokument zawierający nowy przywilej odnośnie targów i jarmarków.
Wśród ważniejszych aktów urzędowych XVI wieku należy wymienić, wydany 12 października 1561 roku przez biskupa włocławskiego Jakuba Uchańskiego, w którym zostały określone prawa i powinności mieszkańców Łodzi oraz dokument wydany przez burmistrza i radnych Łodzi 12 kwietnia 1585 roku zezwalający mieszczaninowi Maciejowi Doczekałowiczowi na wybudowanie ratusza w rynku miejskim.
Proces przekształcania wsi Lodza , Lodzya lub Lodzia w miasto trwał o wiele dłużej. Przełomowym momentem był rok 1827, kiedy Łódź awansowała do rzędu osad fabrycznych.
